Προσφατα αρθρα

Η εφημερίδα μας

Efimerida Laiki Syspeirosi Iounios 2017 001

 Για παλιότερα τεύχη εδώ

Mε αφορμή τα γενέθλια του Ρίτσου

Γράφτηκε με αφορμή τα γενέθλια του Ρίτσου, από καλή φίλη της σελίδας μας.

Τι είναι τελικά «πρωτοπορία» στην τέχνη; 

«Το καπνισμένο τσουκάλι» είναι ένα ποίημα που ο Ρίτσος έγραψε την περίοδο 1948-49, όταν ήταν πολιτικός εξόριστος στο Κοντοπούλι της Λήμνου.  Στην διάδοση του ποιήματος συνέβαλε και η μελοποίησή του από το Χρήστο Λεοντή το 1973. Βέβαια, από τα σχολικά βιβλία απουσιάζει οποιοδήποτε απόσπασμα από το «καπνισμένο τσουκάλι».  Αφού η αστική δημοκρατία τους δεν μπόρεσε να αποσιωπήσει την ποίηση και την προσωπικότητα του Ρίτσου, προτίμησε να μείνει στη μνήμη των μαθητών ως ο ποιητής της Ρωμιοσύνης και όχι ως ο εξόριστος ποιητής, ως ο αριστερός ποιητής και όχι ως ο κομμουνιστής ποιητής.  Τελοσπάντων, ας προχωρήσουμε, αφού δεν είναι ακριβώς αυτό το θέμα του σημερινού κειμένου. Στο συγκεκριμένο ποίημα ο Ρίτσος κάνει αναφορά, όπως είναι φυσικό, στη ζωή των πολιτικών κρατουμένων και στον αγώνα τους να σταθούν όρθιοι και να μη λυγίσουν.  Ανάμεσα σ’ αυτά, όμως, αναφέρεται και στο ρόλο της τέχνης και του καλλιτέχνη ειδικότερα. Είναι γνωστοί οι στίχοι:

«Εμείς, αδελφέ μου, δεν τραγουδάμε για να ξεχωρίσουμε από τον κόσμο

Εμείς τραγουδάμε για να σμίξουμε τον κόσμο»

Εκτός  όμως από τους  παραπάνω στίχους, υπάρχουν και οι ακόλουθοι λιγότερο γνωστοί από το ίδιο ποίημα:

Περισσότερα...

Ένας άλλος Επιτάφιος…

Από την φίλη της σελίδας μας, Κουστουμπάρδη Λουίζα, λάβαμε το παρακάτω ενδιαφέρον κείμενο με τίτλο «Ένας άλλος Επιτάφιος…»

«Ο Επιτάφιος»  του Γιάννη Ρίτσου, το γνωστό ποίημα που έγραψε ο ποιητής για το νεκρό διαδηλωτή της μεγάλης απεργίας του Μάη του 1936 στη Θεσσαλονίκη, δεν πρωτοτυπεί ως προς το θέμα του. Η μάνα που θρηνεί για το νεκρό γιό της είναι θέμα αρκετά αγαπητό στην ιστορία της ελληνικής λογοτεχνίας. Ας θυμηθούμε το θρήνο της Εκάβης πάνω στο σώμα του νεκρού Έκτορα, όπως αυτός καταγράφεται στην Ιλιάδα ή το θρήνο της Παναγίας για το νεκρό Ιησού στα γνωστά σε όλους μας εγκώμια της Μεγάλης Παρασκευής. Μα και ο ίδιος ο ποιητής δηλώνει με τον τίτλο που δίνει στο ποίημά του (Επιτάφιος)  ότι αντλεί έμπνευση από τη μακραίωνη και πλούσια ποιητική μας παράδοση.  Όπως και η Εκάβη, έτσι και η μάνα του νεκρού διαδηλωτή θρηνώντας πάνω από το άψυχο σώμα του παιδιού τους εκφράζουν τον πόνο και τη συντριβή τους και τον πρόωρο χαμό του παιδιού τους.

 «Έκτορ, ω το ακριβότερο απ' όλα τα παιδιά μου,
και όταν εζούσες οι θεοί, γλυκέ μου, σ’ αγαπούσαν

Και τώρα μες στο θάνατο ακόμα σε λυπιούνται»

Μοιρολογεί η Εκάβη…

Περισσότερα...

Ηροστράτεια δόξα

Δημοσιεύουμε το εξαιρετικά ενδιαφέρον κείμενο φίλης της στήλης:

Ο Ηρόστρατος, ήταν ένας άσημος κάτοικος της αρχαίας Εφέσου, που θέλησε να μείνει το όνομα του στην ιστορία βάζοντας φωτιά στο ναό της Αρτέμιδας στην Έφεσο, ένα δηλαδή από τα επτά θαύματα του αρχαίου κόσμου. Ήταν 21 Ιουλίου του 356 π.Χ, σύμφωνα με τον αρχαίο συγγραφέα Πλούταρχο. Οι Εφέσιοι, εκτός του ότι τον τιμώρησαν, απαγόρευσαν να διασώσει κάποιος ιστορικός το όνομά του από τη λήθη του χρόνου. Φαίνεται, όμως, ότι οι απαγορεύσεις δεν έπιασαν και το όνομα του διασώθηκε, αλλά πάντα συνδεδεμένο με την πράξη του. Από τότε, η φράση «ηροστράτεια δόξα» απέκτησε το νόημα της φήμης που αποκτάται για πράξεις κατακριτέες και καταστροφικές.

Ας έρθουμε, όμως, στο σήμερα. Με αφορμή τα εγκαίνια του μουσείου «Νίκος Μπελογιάννης» στην Αμαλιάδα, αλλά και την επέτειο της εκτέλεσής του από την αστική…δημοκρατία (30 Μαρτίου 1952), κάποιοι επιχείρησαν να οικειοποιηθούν, άλλοι να μαγαρίσουν και άλλοι να υβρίσουν το όνομα και το έργο του.

Γιατί, άραγε, το όνομα Μπελογιάννης εξακολουθεί να στοιχειώνει κάποιους μέχρι σήμερα; Αν ήταν ο Μπελογιάννης, απλά και μόνο, ένα κομματικό στέλεχος του ΚΚΕ, γιατί  χρόνια μετά ασχολούνται με αυτόν; 

Περισσότερα...

Ποιος θυμάται τον Αντώνη Οικονόμου;

Με αφορμή την επέτειο της επανάστασης του 1821, δημοσιεύουμε το εξαιρετικά ενδιαφέρον κείμενο φίλης της στήλης:

1821-antonis-oikonomouΟ Αντώνης Οικονόμου γεννήθηκε το 1775 στην Ύδρα και από πολύ μικρή ηλικία ακολούθησε το ναυτικό επάγγελμα. Το 1820 μυήθηκε στη φιλική Εταιρεία από τον ίδιο τον Παπαφλέσσα, όταν με αφορμή την αναζήτηση καινούριου πλοίου, συναντήθηκε μαζί του στην Κωνσταντινούπολη.

Αμέσως μετά επέστρεψε στην Ύδρα για να οργανώσει την προετοιμασία της επανάστασης στο νησί. Βρήκε συμπαράσταση από άνεργους ναυτικούς, τους οποίους στρατολόγησε με χρήματα Πελοποννήσιων φίλων του. Εκείνη την εποχή πολλοί ναυτικοί της Ύδρας παρέμεναν χωρίς δουλειά, λόγω του τέλους των Ναπολεόντειων πολέμων. Ο αριθμός τους για την Ύδρα πρέπει να έφτανε τα  10.000 άτομα.

Πριν προχωρήσουμε την ιστορία μας, ας κάνουμε μια μικρή παρένθεση, για να σημειώσουμε ότι η Ύδρα εκείνα τα χρόνια είχε ένα ιδιότυπο καθεστώς διοίκησης. Πιο συγκεκριμένα, οι καραβοκυραίοι κάτοχοι του μεγάλου κεφαλαίου, κρατούσαν στα χέρια τους όλη την κοινοτική διοίκηση, που τους είχε παραχωρήσει ο Σουλτάνος και βρισκόταν κάτω από την προστασία τού Καπουδάν-πασά (ας πούμε του υπουργού Ναυτιλίας),  ο οποίος ασκούσε τη γενική επίβλεψη των νησιών. Είχε διαμορφωθεί έτσι στην Ύδρα ένα αριστοκρατικό ολιγαρχικό πολίτευμα: Οι κεφαλαιούχοι εξέλεγαν δώδεκα «γέροντες», που αποτελούσαν το κοινοτικό συμβούλιο και χωρίζονταν σε τρία τετραμελή τμήματα. Κάθε τμήμα διοικούσε το νησί επί τέσσερις μήνες και συνεδρίαζε καθημερινά, για να λύσει τα ζητήματα σε συνεργασία με το διοικητή, που τον εξέλεγαν οι προεστοί του νησιού, αλλά τον διόριζε ο Καπουδάν-Πασάς.

Περισσότερα...

Μπορεί η ομορφιά να σώσει τον κόσμο; Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Ποίησης…

Από φίλη της Λαϊκής Σύσπείρωσης Νίκαιας - Ρέντη λάβαμε το παρακάτω κείμενο το οποίο και δημοσιεύουμε.

Η Παγκόσμια Ημέρας Ποίησης εορτάζεται κάθε χρόνο στις 21 Μαρτίου. Η αρχική έμπνευσή της ανήκει στον έλληνα ποιητή Μιχαήλ Μήτρα, ο οποίος το φθινόπωρο του 1997 πρότεινε στην Εταιρεία Συγγραφέων να υιοθετηθεί ο εορτασμός της ποίησης στην Ελλάδα, όπως και σε άλλες χώρες, και να οριστεί συγκεκριμένη μέρα γι' αυτό. Την επόμενη χρονιά ο συγγραφέας Βασίλης Βασιλικός, πρέσβης της Ελλάδας στην UNESCO, εισηγήθηκε στο Εκτελεστικό Συμβούλιο του οργανισμού η 21η Μαρτίου να ανακηρυχθεί Παγκόσμια Ημέρα Ποίησης.

Περισσότερα...